Newsweek: дөньяның иң яхшы иле – Финляндия
Финляндия башкаласы Һелсинки күренеше 17.08.2010
Кушма Штатларда чыга торган “Newsweek” журналы “дөньяның иң яхшы илләре” исемлеген бәян итте. Беренче өч урында Финляндия, Швейцария, Швеция. Соңгы өч урында – Камерун, Нигерия, Буркина Фасо. Русия – 51нче урында.
Бу исемлекне төзегәндә белгечләр илләрне биш төрле яклап тикшергән: мәгариф, сәламәтлек саклау өлкәсе, яшәү шартлары, икътисад торышы һәм сәяси мохит. Һәр тармактагы баллар кушылып, гомум урын чыгарылган.
Мисал өчен, дөньяның иң яхшы иле дип табылган Финляндиянең күрсәткечләре мондый:
Беренче унлык:
1. Финляндия
2. Швейцария
3. Швеция
4. Австралия
5. Люксембург
6. Норвегия
7. Канада
8. Нидерланд
9. Япония
10. Дания
- мәгариф – 100 балл (халыкның 100%ты укымышлы, уртача уку дәвере 17 ел)
- сәламәтлек – 90 балл (уртача гомер озынлыгы 72 ел)
- яшәү шартлары – 91 балл (уртача керем $45,700, керемнәр аермасы 27%, уртача куллану күләме $25,300, эшсезлек 8.5%)
- икътисади әүземлек – 70 балл (яңа кәсеп ачу өчен 14 көн җитә)
- сәяси мохит – 92 балл (Freedom House бәяләмәсе – 1.0)
Чагыштыру өчен, Русиянең күрсәткечләре:
Соңгы унлык:
91. Сенегал
92. Йәмән
93. Танзания
94. Эфиопия
95. Мозамбик
96. Уганда
97. Замбия
98. Камерун
99. Нигерия
100. Буркина Фасо
- мәгариф – 88 балл (халыкның 99.4%-ты укымышлы, уртача уку дәвере 13.6 ел)
- сәламәтлек – 61 балл (уртача гомер озынлыгы 60 ел)
- яшәү шартлары – 68 балл (уртача керем $9,370, керемнәр аермасы 37.5%, уртача куллану күләме $5,326, эшсезлек 8.9%)
- икътисади әүземлек – 50 балл (яңа кәсеп ачу өчен 30 көн кирәк)
- сәяси мохит – 47 балл (Freedom House бәяләмәсе – 5.5)
Шушы күрсәткечләр белән Русия 100 ил арасында 51нче урында.
Беренче унлыкта тагын Австралия, Люксембург, Норвегия, Канада, Нидерланд, Япония һәм Дания. АКШ 11нче, Германия – 12нче урында.
Тармаклап караганда, Newsweek белгечләре фикеренчә, иң яхшы мәгариф – Финляндиядә , сәламәтлек саклау системы – Япониядә, яшәү шартлары – Норвегиядә. Икътисад әүземлеге ягыннан Сингапур алда бара, иң яхшы сәяси мохит – Швециядә.
Башка илләрнең күрсәткечләрен
Newsweek журналының интерактив җәдвәлендә күреп була.